Hakem Rehberi

UlakDil – Uluslararası Akademik Dil Eğitimi ve Kültürel Çalışmalar Dergisi, bilimsel niteliği yüksek yayınlar sunmayı hedefleyen, hakemli ve çift taraflı kör değerlendirme sistemini esas alan akademik bir dergidir. Hakemlik süreci, derginin akademik güvenilirliğini ve yayın kalitesini garanti altına alan temel mekanizmadır. Bu bağlamda, hakemlerin görev ve sorumluluklarını açık şekilde tanımlamak ve değerlendirme sürecini şeffaflaştırmak amacıyla aşağıdaki rehber hazırlanmıştır.

1. Hakemlik Sürecinin Amacı

Hakemlik; bilimsel yayınların nesnel, sistematik ve etik çerçevede değerlendirilmesini sağlayan çift taraflı kör değerlendirme yöntemidir. UlakDil'de hakemlerden beklenen, gönderilen çalışmaları şu açılardan değerlendirmeleridir:

  • Özgünlük ve bilimsel katkı

  • Kuramsal ve yöntemsel tutarlılık

  • Veri analizi yeterliliği

  • Bulguların sunumu ve tartışılması

  • Dil ve yazım kalitesi

  • Kaynak kullanımı ve güncellik

2. Hakemlerin Görev ve Sorumlulukları

a. Tarafsızlık ve Gizlilik

Hakemler, yazarların kimliğini bilmeden değerlendirme yapar ve gizlilik ilkesine riayet eder. Değerlendirme süreci boyunca edindikleri bilgi ve belgeleri üçüncü kişilerle paylaşamazlar.

b. Bilimsel Tutarlılık ve Etik Duyarlılık

Hakemler, çalışmalarda intihal, çoklu yayın, sahtecilik gibi etik ihlalleri fark ettiklerinde derhal editör kurulunu bilgilendirmelidir.

c. Zamanında Değerlendirme

Hakemlerin, 5 gün içinde daveti kabul veya reddetmesi ve kabul durumunda makaleyi belirtilen süre (15 gün) içinde değerlendirmesi beklenir. Gecikme olasılığının bulunması durumunda editöre bilgi verilmelidir. 

d. Yapıcı Geri Bildirim

Hakemler, çalışmayı geliştirmeye yönelik açık, akademik üsluba uygun, yapıcı ve yönlendirici yorumlar sunmalıdır. Değerlendirme, yalnızca eleştiri değil aynı zamanda rehberlik niteliği taşımalıdır.

3. Değerlendirme Kriterleri

Hakemlerin, aşağıdaki başlıklar doğrultusunda ayrıntılı geri bildirim sağlamaları beklenir:

Başlık ve Özet

  • Başlığın içeriği yansıtıp yansıtmadığı

  • Özetin problemleri, temel bulguları ve anahtar kavramları açık şekilde sunup sunmadığı

  • Abstract’ın Türkçe özetle örtüşüp örtüşmediği

Giriş ve Alan Yazın

  • Problemin açık tanımlanması

  • Kuramsal çerçevenin geçerliliği

  • Alan yazın taramasının yeterliliği ve eleştirel yaklaşımı

  • Araştırma amacının gerekçelendirilmesi

Yöntem

  • Kullanılan yöntemin uygunluğu

  • Desen, katılımcılar, veri toplama araçları ve analiz süreçlerinin açıklığı

  • Etik izin ve katılımcı rızası bilgilerinin varlığı

Bulgular

  • Bulguların açık, sistematik ve tutarlı sunumu

  • Verilerle desteklenmişlik düzeyi

  • Görsel materyallerin (tablo, şekil vb.) etkin kullanımı

  • Bulgular ile yazar yorumlarının ayrıştırılması

Sonuç, Tartışma ve Öneriler

  • Sonuçların araştırma sorularını yanıtlayıp yanıtlamadığı

  • Alana kuramsal ve pratik katkı düzeyi

  • Tartışmanın bilimsel temellere dayandırılması

  • Sınırlılıkların belirtilmesi ve önerilerin tutarlılığı

Genel Yapı ve Katkı

  • Çalışmanın özgünlüğü

  • Bilimsel güncelliği

  • Tezin bütünlüğü ve argümantasyon kalitesi

  • Dil, yazım ve akademik sunum yeterliliği

4. Hakemlik Davetini Reddetme Durumu

Hakem, şu durumlarda daveti nazikçe reddetmelidir:

  • Konu, uzmanlık alanı dışında ise

  • Değerlendirmeyi zamanında tamamlayamayacaksa

  • Önceden aynı çalışmayı değerlendirdiyse

  • Potansiyel çıkar çatışması varsa

Editöre bilgi vermek ve uygun bir hakem önermek takdirle karşılanır.

5. Hakemlik Etiği ve Teşekkür

UlakDil, hakemlerin akademik katkılarını takdir eder. Her sayının sonunda hakem listesi yayımlanmakta, yılda bir kez teşekkür belgesi düzenlenmektedir. Dergimiz, COPE (Committee on Publication Ethics) ilkelerine bağlıdır ve hakemlik süreçleri bu çerçevede yürütülür.

6. İletişim

Herhangi bir teknik sorun ya da sorunuz olması durumunda bizimle editor@ulakdil.com adresi üzerinden iletişime geçebilirsiniz.