Atasözleri Öğretiminde Kavramsal Harmanlama Kuramının Etkisi (5. Sınıf Örneği)

Özet

Bilişsel dilbilim, dilin yalnızca bir iletişim aracı olmadığını, aynı zamanda zihinsel süreçlerin bir yansıması olduğunu öne süren disiplinler arası bir araştırma alanıdır. 20. yüzyılın sonlarından itibaren gelişmeye başlayan bu alan, dili anlamanın insan düşüncesini anlamakla mümkün olacağını savunur. Bu araştırmada, bilişsel dilbilim yaklaşımlarından biri olan Kavramsal Harmanlama Kuramı’nın atasözleri öğretimine etkisi incelenmiştir. Araştırmada, son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Mersin ili Akdeniz ilçesinde yer alan bir devlet ortaokulunda yürütülen araştırmada çalışma grubunu, beşinci sınıf düzeyinde öğrenim gören öğrenciler arasından seçilen deney ve kontrol grubu öğrencileri oluşturmuştur. Araştırmanın desenine uygun olarak mevcut sınıflar arasından eşleştirme yöntemi kullanılarak bir deney ve bir kontrol olmak üzere iki grup belirlenmiştir. Bu süreçte, öğrencilerin cinsiyetleri ve Türkçe dersindeki başarı düzeyleri dikkate alınarak gruplar arası denklik sağlanmaya çalışılmıştır. Deney grubuna Kavramsal Harmanlama Kuramı’na dayalı bir öğretim süreci uygulanırken, kontrol grubunda geleneksel öğretim yöntemleri tercih edilmiştir. Dört ders saati süren uygulamada, veri toplama aracı olarak Atasözleri Testi kullanılmıştır. Bulgular, uygulanan testteki genel başarı puanları ve cinsiyet değişkeni açısından anlamlı bir fark ortaya koymasa da, testte yer alan açık uçlu sorulara verilen yanıtlarda deney grubunun lehine belirgin bir avantaj sağlandığını göstermiştir. Bu sonuç, kuramın yüksek düzeyde düşünmeyi desteklemede ve öğrencilerin ifade güçlerini geliştirmede etkili olabileceğini ortaya koymaktadır.